طبق ميزان وثاقت آنان طبقه‌بندى شوند . مشكل عمدهء ديگر بر سر راه انديشمندان و متفكران علوم حديث ، تزاحم ، تعارض و تباينى است كه گاه در برخى از روايات ديده مىشود ؛ منشاء اين مشكل وجود اخبار ساختگى ، تقيّه ، اختلاف زمينه بيان روايات و . . . بوده‌است ، البته چه بسا بتوان با يارى گرفتن از مباحث اصول فقه و ابزارهاى مربوطه ديگر ، تعارض را در اين‌گونه روايات حل نمود . سومين اشكال بر سر راه فهم احاديث ، وجود متشابهات احاديث در كنار محكمات آنهاست ، احاديثى كه قابل فهم و درك بشر امروزى نيستند و با عقل قاصر همساز نمىباشند ؛ چاره اين دسته از احاديث اين است كه آنها را بر محكمات عرضه نمود و در صورت بقاى شبهه ، علم آن را به قائلينشان باز گرداند . در اين قسمت از مبحث مىبايست جايگاه جعل در حديث روشن شود و سپس راه حل اين سه مشكل مورد بررسى قرار گيرد . جعل حديث بنابر آنچه گفته شد ترديدى در نقش عظيم حديث در علوم و معارف اسلامى نيست . همين امر باعث شد كه حديث در طول زمان دچار بيماريهايى شود تا از توان آن و گستره فعاليتش كاسته شود . يكى از اين آفتها كه چون خوره به جان حديث افتاد و بسيارى از آنها را ناكارآمد نمود پديده جعل حديث بود . وضع و جعل حديث ، گاه به صورت يك شغل و حرفه به شدت رواج يافت ، به طوريكه علامه امينى در الغدير مىگويد : ابو داوود از پانصد هزار حديث ، 4800 حديث و امام بخارى از ششصد هزار حديث ، 2761 حديث را پذيرفته و بقيه احاديث را مجعول دانسته است . الغدير گزارش دردناكى از اوضاع نابسامان جعل ارائه مىدهد . « 1 »

--> ( 1 ) - الغدير ، ج 5 ، ص 291 .